Wij kijken verder dan de zaak

Wanneer is een schriftelijke koopovereenkomst voor een woning vereist?

Geplaatst:  13 februari 2024

Leestijd:  5 minuten

In december 2023 boog de Hoge Raad zich over de vraag of een schriftelijke koopovereenkomst voor een woning altijd vereist is. De uitspraak behandelt een conflict waarin een consument die een bouwkavel met de publiekrechtelijke bestemming ‘wonen’ had aanvaard, toch van de aankoop besloot af te zien. Is dit zomaar mogelijk? Of zitten hier regels aan verbonden? Wij geven u het antwoord.

Schriftelijkheidsvereiste en bedenktijd

In de meeste gevallen is mondelinge overeenstemming voldoende voor een rechtsgeldige koopovereenkomst, behalve bij de aankoop van een woning door een consument. Het kopen van een woning is voor een particulier één van de grootste financiële verplichtingen in het leven. Artikel 7:2 lid 1 BW stelt daarom dat een schriftelijke koopovereenkomst voor een woning door een consument verplicht is. Dit staat bekend als het schriftelijkheidsvereiste. Het schriftelijkheidsvereiste biedt helderheid over het moment waarop de koopovereenkomst tot stand is gekomen. Door middel van de schriftelijke koopovereenkomst worden alle gemaakte afspraken nauwkeurig vastgelegd, waardoor eventuele discussies worden voorkomen. Wanneer een particuliere koper betrokken is, is het schriftelijkheidsvereiste te allen tijde van kracht. De schriftelijke overeenkomst moet aan de koper worden overhandigd, en daarna heeft de koper drie dagen bedenktijd om zonder gevolgen van de koop af te zien. Zijn deze drie dagen voorbij, dan is de koop definitief.

Het geschil over de koopovereenkomst

Het specifieke geval dat aan de Hoge Raad werd voorgelegd, betrof de koop van een bouwkavel met de bestemming ‘wonen’. Nadat de koper de bouwkavel bezichtigd had, bracht hij nog diezelfde dag per e-mail een bod uit aan de makelaar. Dat bod werd twee dagen later door de verkoper aanvaard, waarop de makelaar een schriftelijke koopovereenkomst opstelde. Zes dagen nadat zijn aanbod aanvaard was, zag de koper toch van de bouwkavel af. De verkoper hield de koper echter aan de overeenkomst. Toen duidelijk werd dat de koper de overeenkomst niet na wilde komen, heeft de verkoper het perceel aan een derde voor een lagere prijs verkocht. In de daarop volgende procedure vorderde de verkoper het verschil tussen beide koopprijzen van de koper. De koper ging niet akkoord en beriep zich op het ontbreken van een rechtsgeldige overeenkomst, omdat hij deze niet ondertekend had. De rechtbank Overijssel vroeg daarom aan de Hoge Raad of het nodig was dat de koopovereenkomst in dit geval schriftelijk afgesloten had moeten zijn.

De uitspraak

De Hoge Raad volgt in haar uitspraak de visie van de advocaat-generaal. Naar zijn mening valt in dit geval deze overeenkomst niet onder de werking van artikel 7:2 BW. Voor deze overeenkomst geldt dus niet het schriftelijkheidsvereiste. Beslissend is volgens de advocaat-generaal of de verkoper bij de overeenkomst zich tegenover de consumentkoper heeft verbonden om een woning te leveren. Daaronder wordt verstaan een gebouw of een gedeelte daarvan met woondoeleinden, of dat de consumentenkoper tegenover de verkoper op de levering van een woning recht heeft. De feitelijke situatie ten tijde van de koop is dus niet beslissend. In dit geval hield de Hoge Raad vast aan de noodzaak van schriftelijkheid alleen als de verkoper zich bindt aan het leveren van een woning aan de consumentkoper.

Conclusie

De uitspraak van de Hoge Raad benadrukt dat het schriftelijkheidsvereiste niet absoluut is. Bij de verkoop van een bouwkavel met de bestemming ‘wonen’ is de schriftelijke overeenkomst geen verplichting, zolang de verkoper zich niet verbindt tot levering van een woning. Het is een belangrijke overweging voor consumentenkopers en verkopers om te begrijpen in welke situaties het schriftelijkheidsvereiste van toepassing is en welke bescherming het biedt.

Wanneer u meer informatie wilt over dit onderwerp, neemt u dan contact op met Ralf de Koning via (0318) 522 404 of stuur een e-mail naar rdekoning@boersadvocaten.nl


Gekoppelde categorieën:


Terug naar overzicht

Meer weten over schriftelijkheidsvereiste en bedenktijd? Ralf helpt u verder!

Contact opnemen

Gerelateerde artikelen

Alle artikelen